Het Filter

Over filteren van aquariumwater bestaan veel misverstanden. Onkunde en commerciële overwegingen veroordelen het merendeel van de dieren om onder mindere dan wel slechte omstandigheden te moeten leven. Terwijl hun eigenaar verzorger kosten noch moeite spaart om ze naar beste weten en kunnen te verzorgen.

Gelukkig voor veel dieren is hun aanpassingsvermogen groot genoeg om het gedurende langere tijd onder de geboden barre omstandigheden uit te houden. Tot het moment aanbreekt met een kleine wijziging van hun milieu, en ziekte of sterfte aanduiden dat het met de kostbare verzorging toch niet zo best gesteld is.

Het goed filteren van het water is wel een van de pijlers waar onze hobby op steunt, maar waarvan de praktijk aanduidt dat het hiermee nog vaak nog belabberd gesteld is.

Wat is vervuiling in het aquarium

Ieder wezen heeft brandstof nodig om te kunnen leven. Dit is: voedsel, vocht, zuurstof enz. Het levende organisme verwerkt die stoffen en scheid doorvoor in de plaats allerlei afgewerkte producten uit. Bij voorbeeld Koolzuur, urine, ontlasting enz. Veel voor het leven zelf schadelijke producten komen in die afscheidingsproducten voor. Land gebonden dieren zullen daar weinig directe problemen mee hebben. Waterbewoners daarentegen moeten in hun eigen vuil en de afbraakproducten daarvan leven.

Net als in de natuur zullen er in het aquarium processen ontwikkelen, die een geringe vervuiling kunnen opvangen en waarvan de reststoffen weer een bijdrage vormen voor ander leven zoals algen, planten etc.. Er ontstaat een probleem zodra de geringe vervuiling niet meer verwerkt kan worden door het afbraakmechanisme, waarna het systeem niet meer naar behoren kan functioneren.

Wie zijn de vervuilers

De dieren natuurlijk, zult U zeggen. Dit klopt maar gedeeltelijk. De verzorger van het aquarium werkt in hoge mate mee aan de vervuiling. Hij of Zij gaat met gewassen of ongewassen handen in de bak. Laat toe dat er in de omgeving van het aquarium gerookt wordt. De luchtpomp blaast dan de vervuilde lucht de bak in. En wat dacht U van spuitbussen met luchtverfrissers, haarlak of verf en de geurtjes uit de keuken welke op en in het water terechtkomen. Veel verontreiniging die voorkomen kan worden. Daarnaast heeft de doorsnee aquariumliefhebber de eigenschap te veel dieren in het aquarium te willen huisvesten. Verder is zijn voedermentaliteit meer ingesteld op onregelmatig teveel tegelijk te geven, dan op regelmatig gelijke hoeveelheden te voeren wat direct gegeten wordt. Niet direct opgegeten voer levert een aanzienlijke bijdrage aan de vervuiling. Regelmatig overtollig vuil afhevelen en water verversen wordt niet of slechts zo nu en dan gedaan, omdat men veronderstelt dat het filter het wel zal reinigen. Over het filter bestaan onvoorstelbaar veel misvattingen. Men denkt, dat de waterhoeveelheid die door het filter rondpompt zaligmakend is. Dus een klein filter met een grote pomp wordt als voldoende geaccepteerd, zolang er maar beweging is en het water ergens doorheen loopt. Dit is onzinnig! Een filter kan niet groot genoeg zijn en dit geldt nog meer voor een klein bakje dan voor een groot aquarium.

Hoe moet het dan wel? 

Het is duidelijk, dat een behoorlijke hygiëne de vervuiling van buitenaf voor een groot deel beperkt. Regelmatig niet teveel voederen en niet opgegeten restanten afhevelen voordat deze het water kunnen belasten. Het verzamelen van dieren, alsof het een verzameling postzegels betreft moeten we zoveel mogelijk beperken. Dan is men al een flinke stap in de goede richting.

Het vaststellen met wat voor een vervuiling men denkt rekening te moeten houden en wat wij hiertegen gaan doen, is dan de volgende fase. De hoeveelheid vervuiling laat zich in een laboratorium goed meten zoals nitriet, nitraat, fosfaat, enz.. Wij moeten ons laten leiden door algemene gegevens en richtlijnen die we met zekerheid weten.

Wat weten we nu zoal

We weten, dat vissen meer vervuilen dan lagere dieren. We weten, dat sommige dieren beter tegen vervuilingen kunnen dan andere.

Het is bekend dat grote aquaria meer zelfreiniging hebben dan kleine aquaria. Voornamelijk omdat de watermassa in verhouding tot de vervuiling gunstiger is en de concentratie geringer. We weten dat veel zuurstofverrijking meer reiniging brengt. We weten dat reinigen tijd kost en dat een lange filterweg schoner water geeft dan een korte. Door water te zeven kan men het van grof vuil ontdoen, slechts is dit een gering deel van de vervuiling. Circa 75% van de vervuilende stoffen zijn opgelost in het water en daarom voor ons niet zichtbaar. Het water lijkt kristalhelder, maar is verre van schoon. Door adsorptie van bepaalde filtermaterialen (actieve kool) kan men een heel eind komen om de onzichtbare vervuiling te verwijderen. Sommige soorten bacteriën hebben de eigenschap een belangrijk deel van de onzichtbare vervuiling te consumeren en om te zetten in minder gevaarlijke stoffen. Deze bacteriestammen zullen zich op den duur vanzelf ontwikkelen en hun nuttig werk blijven doen als de levensvoorwaarden voor hen gunstig zijn.

Om een juiste keuze van filter of filtersysteem te maken, zullen we ons eerst moeten afvragen welke dieren wij willen houden.

Uit het bovenstaand komt al een beeld naar voren

Een filter met een behoorlijke inhoud zal betere resultaten geven dan een klein filter. Met een klein filter zullen wij ons dus meer moeten beperken met het aantal dieren dan met een groot filter. Met een klein filter zullen wij ook relatief meer water moeten verversen. Dit zorgt ervoor dat gifstoffen gedeeltelijk verwijderd worden en dat de rest door verdunning minder kwaad kan.

Wat kunnen wij van een goed filtersysteem verlangen?

Natuurlijk dat het aquariumwater goed schoon gehouden zal worden, met een minimum aan belastende stoffen.

Het Filter

Het biologisch filter bestaat uit een bak verdeelt in diverse compartimenten en gevuld met verschillende materialen. De diverse materialen hebben o.a. de volgende functie;

• De filterwatten dienen om zweefvuil en andere grovere delen te verwijderen.
• Dan hebben we filter keramiek, schelpgrit, grof gebroken koraal en of bio- ballen, egeltjes en andere materialen voor de huisvesting van de zo nuttige bacteriën die opgeloste schadelijke stoffen kunnen omzetten in minder belastende elementen.
• Nu komen de adsorberende filter materialen zoals hoog actieve filterkool. Dit filtermateriaal kan door adsorptie verschillende stoffen vast houden zoals, kleurstoffen, sommige zuurresten, bepaalde geneesmiddelen en vrij chloor uit vers leidingwater. Dit filtermateriaal zullen wij bij verzadiging moeten vervangen door een nieuwe hoeveelheid om de werking van het adsorptie compartiment te garanderen.

  ---

Naar Boven